Żółtaczka u psa to nie choroba sama w sobie, lecz objaw wskazujący na poważne zaburzenia w funkcjonowaniu organizmu. Charakteryzuje się żółtawym zabarwieniem białek oczu, błon śluzowych i skóry, wynikającym z nadmiaru bilirubiny we krwi. Wątroba, jako kluczowy organ odpowiedzialny za metabolizm bilirubiny, odgrywa kluczową rolę w procesie jej przetwarzania i wydalania. Kiedy dochodzi do zaburzeń w jej funkcjonowaniu, bilirubina zaczyna gromadzić się w organizmie, prowadząc do widocznych objawów. Zrozumienie przyczyn, diagnostyki i leczenia żółtaczki u psa jest niezwykle istotne, aby jak najszybciej wdrożyć odpowiednią terapię i zapobiec powikłaniom.
Przyczyny żółtaczki u psów
Żółtaczka u psów może mieć kilka przyczyn, które można podzielić na trzy główne kategorie:
- Żółtaczka przedwątrobowa – spowodowana nadmiernym rozpadem czerwonych krwinek (hemoliza). Najczęstsze przyczyny to:
- niedokrwistość hemolityczna autoimmunologiczna,
- zakażenia pasożytnicze (np. babeszjoza),
- zatrucia toksynami lub lekami,
- choroby genetyczne związane z wadami krwinek czerwonych,
- silne infekcje wirusowe, prowadzące do zaburzeń krwi.
- Żółtaczka wątrobowa – wynikająca z dysfunkcji samej wątroby, prowadzącej do upośledzonego metabolizmu bilirubiny. Może być spowodowana:
- zapaleniem wątroby (wirusowym, bakteryjnym, autoimmunologicznym lub toksycznym),
- marskością wątroby,
- lipidozą wątrobową,
- nowotworami wątroby,
- długotrwałym stosowaniem toksycznych leków,
- zatruciem metalami ciężkimi (np. miedzią).
- Żółtaczka pozawątrobowa – występuje, gdy bilirubina nie może być prawidłowo wydalana z organizmu. Najczęstsze przyczyny to:
- niedrożność dróg żółciowych (kamica żółciowa, guzy, zapalenie trzustki),
- zwężenie przewodów żółciowych,
- zakażenia bakteryjne w obrębie przewodów żółciowych,
- uszkodzenie dróg żółciowych na skutek urazów.
Objawy żółtaczki u psa
Żółtaczka jest wyraźnym objawem zaburzeń metabolicznych, ale rzadko występuje samodzielnie. Najczęstsze objawy to:
- żółtawe zabarwienie białek oczu, dziąseł, skóry i wewnętrznej części uszu,
- osłabienie i apatia,
- brak apetytu,
- utrata masy ciała,
- wymioty i biegunka,
- gorączka,
- powiększenie brzucha (wodobrzusze),
- nadmierne pragnienie i częste oddawanie moczu,
- ciemniejszy mocz (o barwie herbaty),
- jasne, gliniaste stolce (w przypadku niedrożności dróg żółciowych),
- dezorientacja i zaburzenia neurologiczne w ciężkich przypadkach.
Diagnostyka
W celu potwierdzenia diagnozy weterynarz przeprowadza szereg badań, takich jak:
- Badania krwi – sprawdzenie poziomu bilirubiny, enzymów wątrobowych (ALT, AST, ALP), morfologia w celu wykrycia niedokrwistości i ocena pracy nerek,
- USG jamy brzusznej – ocena wielkości i struktury wątroby, trzustki oraz przewodów żółciowych,
- RTG jamy brzusznej – może pomóc wykryć powiększenie wątroby lub obecność guzów,
- Badania moczu – określenie poziomu bilirubiny w moczu,
- Biopsja wątroby – pobranie próbki tkanki w celu potwierdzenia zapalenia lub obecności nowotworów,
- Testy na choroby zakaźne – wykrycie możliwych infekcji wirusowych i pasożytniczych.
Leczenie żółtaczki u psów
Leczenie zależy od przyczyny choroby i ogólnego stanu zdrowia psa. W większości przypadków stosuje się terapię skojarzoną, obejmującą:
- Leki hepatoprotekcyjne – chroniące wątrobę i wspomagające jej regenerację,
- Terapia antybiotykowa – jeśli przyczyną jest infekcja bakteryjna,
- Leki przeciwpasożytnicze – stosowane w przypadku zakażeń pasożytniczych,
- Leczenie operacyjne – w przypadkach niedrożności dróg żółciowych,
- Terapia płynowa – podawanie kroplówek w celu usunięcia toksyn i utrzymania odpowiedniego nawodnienia.
Właściwa dieta i opieka nad psem odgrywają kluczową rolę w leczeniu żółtaczki. Regularne wizyty u weterynarza, odpowiednia dieta bogata w białko wysokiej jakości i suplementacja wspomagająca funkcję wątroby mogą znacząco poprawić jakość życia psa. Wczesna diagnoza oraz szybka reakcja na pierwsze objawy są kluczowe w zapobieganiu powikłaniom i skutecznej terapii choroby.
